Als de plannen van het nieuwe kabinet doorgaan, worden alle mensen met een Wajong uitkering per 1 januari 2013 opnieuw gekeurd. Voor jonggehandicapten die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn verandert er niets en blijft de Wajong bestaan. De uitkering van gedeeltelijk arbeidsongeschikte jonggehandicapten zal per 1 januari 2014 worden verlaagd naar 70% van het wettelijk minimumloon. Jonggehandicapten die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn vallen per 1 januari 2014 onder de nieuwe wet Werken naar Vermogen.
Vraag en Antwoord
Wat verandert er voor mensen met een Wajong uitkering?
Wat verandert er voor mensen bij de sociale werkvoorziening?
Mensen met een SW-indicatie worden niet herkeurd en kunnen op hun werkplaats blijven werken. Er mogen minder nieuwe mensen bij de sociale werkvoorziening werken. Het is ook de bedoeling dat meer mensen die op de werkplaats werken aan de slag gaan bij werkgevers buiten de sociale werkplaats. Ze verdienen daar maximaal het wettelijk minimumloon, maar kunnen ook veel minder gaan verdienen. Het lijkt er op dat er voor de huidige werknemers van de sociale werkvoorziening niets verandert, maar zij krijgen te maken met het feit dat zij langzaamaan overgaan naar de nieuwe situatie. Dit wordt na alle verslechteringen van de laatste jaren het einde van de sociale werkvoorziening.
Wat betekent ‘werken naar vermogen’?
Het Kabinet wil dat er meer mensen gaan werken bij werkgevers buiten de sociale werkplaats. Het aantal uren dat iemand bij een werkgever werkt krijgt hij of zij betaald tegen het minimumloon. De rest van het inkomen wordt aangevuld met een uitkering. In de praktijk betekent dit dat mensen met een arbeidsbeperking onder het minimumloon kunnen gaan verdienen of zelfs op bijstandsniveau uitkomen. Ook het bijstandsniveau wil het kabinet de komende jaren verlagen.
Wat gaat er precies gebeuren bij de sociale werkvoorziening?
Er wordt structureel 650 miljoen bezuinigd op de sociale werkvoorziening. Dat betekent dat gemeenten minder geld krijgen om mensen aan het werk te houden bij de sociale werkplaatsen. Wat het betekent voor de werkplaatsen hangt af hoe de gemeente deze bezuiniging gaat invullen. Uit een onafhankelijke doorrekening van de kabinetsplannen door het Centraal Plan Bureau blijkt dat de deze op langere termijn zullen leiden tot 60.000 minder plekken in de sociale werkplaatsen. Dat is tweederde minder werkplaatsen. Terwijl er nu al 25.000 mensen op de wachtlijst staan voor een plek in de sociale werkplaats. Uiteindelijk zal dit dus betekenen dat veel banen in de sociale werkvoorziening verloren gaan.
Hoe staat het met de CAO voor de sociale werkplaatsen
De werkers in de sociale werkplaatsen hebben nu een CAO. Die komt door al deze plannen onder druk te staan. Gemeenten krijgen nog maar 100% wettelijk minimumloon uitbetaald van het Rijk voor de lonen van de huidige werknemer in de sociale werkplaats. Dat betekent dat gemeenten een financieel probleem hebben. Hoe zij dit gaan oplossen is nog onbekend. Wat dit betekent voor de CAO van de sociale werkplaatsen op langere termijn is ook nog onduidelijk. Er is nu een lopend CAO-conflict met de VNG.
Mensen die in 2013 - wanneer de nieuwe Wet Werken naar Vermogen in moet gaan - in de sociale werkplaats werken behouden de huidige rechten en plichten en dus het huidige salaris. Voor mensen die vanaf mei 2011 een indicatie krijgen en op de wachtlijst staan zullen strengere eisen gelden. Die eisen en de nieuwe wet moeten nog in de Tweede Kamer worden behandeld.
Bij welke SW-bedrijven dreigen er plekken verloren te gaan?
Het is nog niet duidelijk bij welke SW-bedrijven er werkplekken verloren gaan.
Wat wijzigt er in de hoogte van de bijstandsuitkering?
De bijstandsuitkeringen worden vanaf 2012 in 20 jaar verlaagd. In totaal daalt de bijstandsuitkering met 2000 euro netto op jaarbasis.
Wat verandert er voor jongeren met een bijstandsuitkering?
Jongeren tot 27 jaar die zich melden voor een bijstandsuitkering krijgen de eerste vier weken geen uitkering en geen begeleiding. Zij moeten in deze vier weken zelf op zoek naar een baan en bekijken welke mogelijkheden er zijn in het onderwijs. Na vier weken kunnen zij een aanvraag voor een uitkering indienen.
Wat houdt de huishoudtoets in voor bijstandsgerechtigden?
Ouders en inwonende kinderen krijgen straks gezamenlijk één uitkering. Er wordt dan niet meer alleen gekeken naar de inkomsten van de ouders of partners onderling, maar ook naar die van inwonende (meerderjarige) kinderen. Als een jongere werkt, wordt het loon betrokken bij het huishoudinkomen. Dit kan betekenen dat de uitkering van de ouders komt te vervallen als de jongere teveel verdient. Kinderen moeten hiermee weer voor hun ouders gaan zorgen en ouders worden afhankelijk van hun kinderen.
Personen met een indicatie van meer dan 10 uur AWBZ per week worden uitgezonderd van de gezinsbijstand en krijgen wel een eigen uitkering. De door de SP voorgestelde uitzonderingen voor mantelzorgers en mensen die een beroep doen op de WMO of de Zorgverzekeringswet zijn door de meerderheid van de Tweede Kamer verworpen.
Wat is precies de tegenprestatie in de bijstand?
Mensen met een bijstandsuitkering moeten in 2012 een aantal uur per week verplicht vrijwilligerswerk gaan doen. Als iemand weigert wordt de uitkering gekort of ingetrokken. Het verschil met de huidige plicht om iets terug te doen voor je uitkering is dat het niet gekoppeld mag zijn aan re-integratie of terugkeer naar de reguliere arbeidsmarkt. Het vrijwilligerswerk mag dus geen opstap zijn naar een betaalde baan. De SP heeft voorgesteld om deze tegenprestatie te schrappen, omdat het bijstandsgerechtigden niet helpt aan een betaalde baan en het bovendien werken onder het minimumloon is. Dat voorstel werd verworpen. Net als het voorstel om ook een tegenprestatie in te voeren voor oud-politici met wachtgeld.
Hoe verandert het verblijf in het buitenland voor bijstandsgerechtigden?
Mensen met een bijstandsuitkering mogen nog maar maximaal vier weken in het buitenland verblijven. Dat was 13 weken. Ook de termijn voor AOW-ers met een aanvullende bijstandsuitkering (AIO) is ingekort van 26 naar 13 weken. Voorstellen om mensen die niet beschikbaar hoeven te zijn voor de arbeidsmarkt uit te zonderen zijn afgewezen.
Verandert er ook iets voor alleenstaande ouders in de bijstand?
Voor alleenstaande ouders in de bijstand met kinderen onder de vijf jaar verandert er in principe niets. De sollicitatieontheffing voor deze groep blijft bestaan. Deze ouders moeten wel blijven voldoen aan de scholingsplicht.
Wat wijzigt er in het armoedebeleid van gemeenten?
De armoederegelingen van gemeenten worden aangescherpt. Gemeenten mogen alleen mensen met een inkomen tot 110% van het sociaal minimum ondersteunen via de bijzondere bijstand en/of de langdurigheidstoeslag. Ook is er minder ondersteuning voor kinderen die in armoede opgroeien en die mee willen doen aan sport of cultuur. Voorstellen om chronisch zieken, gehandicapten en ouderen uit te zonderen van deze maatregelen zijn gestrand in de Tweede Kamer.
Wat vindt de SP van de plannen?
Meer mensen aan het werk krijgen in normale bedrijven is goed, wanneer zij dat kunnen en er banen zijn. Maar er wordt niets gedaan om werkgevers te verplichten om mensen met een arbeidsbeperking in dienst te nemen. Dat betekent dat zij niet aan de bak komen, en een uitkering krijgen. Die uitkering wordt echter fors verlaagd. Dat leidt uiteindelijk dus tot armoede voor mensen met een arbeidsbeperking. Kom je wel aan de bak, dan is er grote kans dat je onder het minimumloon gaat verdienen. Dit kabinet steelt dus van het inkomen en loon van mensen met een arbeidsbeperking. Bovendien worden zij gediscrimineerd. Er zijn straks twee soorten werknemers: mensen die onder het minimumloon werken en mensen die boven het minimumloon werken. Maar mensen met een arbeidsbeperking hebben de crisis niet veroorzaakt, dus waarom moeten zij er wel voor opdraaien?
Wat kan je doen tegen deze plannen?
Om deze belachelijke plannen van tafel te krijgen is fel protest nodig. Je kan op deze site je handtekening achter laten. Dat kan ook als er voor jou niets verandert, maar je steun wil geven aan mensen die hierdoor wel de dupe worden. Ook kan je bij het meldpunt je persoonlijke verhaal kwijt. Op zaterdag 10 december 2011 organiseert de SP samen de PvdA en met vakbonden en maatschappelijke organisaties weer een grote manifestatie. Houd de website in de gaten voor aanvullende informatie.